Archiveren van foto's

Inleiding

In de wereld van digitale fotografie lijkt alles veel gemakkelijker te gaan dan vroeger: het tijdperk der analoge fotografie. Waarom? Je drukt op een knopje en het resultaat is direct zichtbaar, de automagische modi van nieuwere camera's zijn nog beter dan die van een generatie terug... en fabrikanten beloven professionele resultaten met die ene druk op de knop.

Digitale fotografie heeft ontegenzeggelijk voordelen ten opzichte van analoge fotografie. Een veel genegeerd punt is echter dat digitale fotografie ook nadelen heeft. Vaak hebben die nadelen te maken met het simpele feit dat je ineens veel meer kennis nodig hebt. Meer kennis van wat alle knopjes op je camera betekenen (dat zijn er immers *veel* meer dan vroeger), maar ook kennis van computers, kennis van kleurbeheer en kennis van verschillende programma's.

Een van de zaken waarover je na zou kunnen denken gaat over het beheren van je foto archief. Dit omdat een gebrek aan een goed archief te vergelijken is met een grote doos vol met losse foto's. Een foto terugvinden is dan niet altijd gemakkelijk...


De mogelijkheden

Je kunt op verschillende manieren een fotoarchief opbouwen. Hieronder noem ik de mogelijkheden die je hebt, daaronder volgt een beschrijving van wat het betekent en wat de voor- en nadelen zijn:

  1. Een directory structuur
  2. Een database met foto's


Directory structuur

De meest basale manier om je foto's te archiveren is met een duidelijke directory structuur. Dit is erg vergelijkbaar met hoe veel mensen vroeger hun negatieven en dia's structureerden: je begint met een hoofd directory (een kast), waaronder je verschillende directories (planken/dozen) hangt met jaartallen, thema's, etc. Bijvoorbeeld:

  • Foto's
    • thema 1
      • jaartal
        • maand-dag gebeurtenis
        • maand-dag gebeurtenis
      • jaartal
        • maand-dag gebeurtenis
    • thema 2
      • jaartal
        • maand-dag gebeurtenis

    Een ingevuld voorbeeld:
    • Foto's
      • macro
        • 2008
          • 07-23 vlinders in tuin
        • 2009
          • 08-19 bloemen
      • vakantie
        • 2009
          • 04-11 weekeind xxx
          • 07 vakantie yyy
          • 11-14 weekeind zzz
        • 2010
          • 05 vakantie aaa
          • 10-23 weekeind bbb

    Het voorbeeld hierboven laat meteen een van de problemen van een directory structuur zien: wat doe je met de macro foto's die je op vakantie gemaakt hebt?


    Programma's

    Deze structuur is onafhankelijk van programma's, dus volstaat elk programma dat jouw bestanden kan lezen. Veel gebruikt zijn:

    • IrfanView
    • Adobe Bridge (zit bij Photoshop)
    • PhotoMechanic
    • Bibble (in FileSysteem mode)


    Voordelen

    • Met weinig kennis op te zetten
    • Onafhankelijk van besturingssystemen en programma's


    Nadelen

    • Je moet een duidelijke structuur neerzetten die bij voorkeur onderverdeeld in type foto (macro, abstract, kleur/zwart wit, etc.) of thema (vakantie, thuis, concert, etc.).
    • Je kunt niet gemakkelijk foto's terugvinden die aan meerdere criteria voldoen (bijvoorbeeld: alle foto's waarop zowel je partner als je kind staan, of alle macro foto's die tijdens een vakantie gemaakt zijn).
    • Je ziet alleen de foto's die daadwerkelijk aanwezig zijn. Foto's op een afwezige dvd of externe harddisk zijn niet vindbaar.
    • Het is voor zover ik weet niet rechtstreeks mogelijk om foto's uit meerdere directories tegelijkertijd te bekijken.
      (indirect kan het soms wel: op een Mac of Linux machine zou je met het 'ln' commando links kunnen leggen naar files uit een andere directory.)


    Database

    Wanneer je je foto's in een database opslaat, dan geef je bij het importeren typisch een beschrijving op van de foto's. Een beschrijving kan van alles zijn, bijvoorbeeld: "vakantie Schotland". Daarnaast kun je per foto nog extra gegevens invullen, bijvoorbeeld dat het een macro foto is, wie erop staat, of wat er gebeurt.
    Op zich kan het opslaan van additionele gegevens ook in het directory structuur systeem wat hierboven genoemd is, een belangrijk verschil is alleen dat het bij het importeren naar je database bijna vanzelfsprekend is om deze gegevens in te vullen.

    Afhankelijk van het programma wat je gebruikt (en diens instellingen) kan het zo zijn dat je foto's alsnog in een duidelijke directory structuur worden opgeslagen. Het programma is hier alleen niet van afhankelijk. In de meeste programma's kun je zonder problemen foto's uit meerdere directories tegelijk bekijken, of gemakkelijk alle foto's terug zien die je met een bepaalde lens, diafragma getal, ISO waarde, etc. gemaakt hebt.


    Programma's

    • Lightroom
    • Aperture
    • Bible (library mode)
    • iPhoto
    • Picasa


    Voordelen

    • Je kunt meerdere directories tegelijk bekijken
    • Je kunt gemakkelijk foto's zoeken, bijvoorbeeld op EXIF informatie (of andere meta-data), zoals alle foto's die je op ISO 800 gemaakt hebt.
    • Je kunt ook foto's beheren, of foto's zoeken die niet op je computer staan (bijvoorbeeld op een afwezige externe harddisk of dvd)
    • Je kunt foto's direct bewerken (dus vanuit hetzelfde programma als waarin je de foto's beheert)


    Nadelen

    • Je bent afhankelijk van een bepaald programma. Elk programma heeft zijn eigen database, dus overstappen naar een ander programma kan lastig zijn (vaak gaat het importeren van de foto's gemakkelijk, maar ben je al je bewerkingen kwijt).
      Het kan ook zijn dat jouw favoriete programma op een gegeven moment niet meer verder ontwikkeld wordt... wat betekend dat voor jou als je over 10 jaar nog eens door je foto's heen wilt bladeren?
    • Zodra de database te groot wordt, wordt deze vaak traag. Daarnaast past een flink grote database wellicht niet op een laptop (kan belangrijk voor je zijn). Mocht dit voor jou belangrijk zijn, let er dan op of jouw programma meerdere databases ondersteund.
    • De genoemde programma's werken prima op een goed georganiseerde database, maar bij het organiseren van een bestaande foto collectie vallen ze vaak door de mand.


    De database onafhankelijk van je bewerkingsprogramma?

    Er zijn ook programma's die zich specialiseren op het beheren van foto's, en dus geen foto's kunnen bewerken (zoals Microsoft Expression Media 2). Ten opzichte van de hierboven genoemde programma's zijn de verschillen (- is nadeel, + is voordeel):

      - je kunt foto's niet vanuit hetzelfde programma bewerken
      + het programma wordt niet traag bij flink grote databases
      + het programma helpt je bij het goed organiseren van een bestaande foto collectie


    Conclusie

    Aangezien iedereen een andere foto collectie en manier van organiseren heeft, kan ik hier moeilijk eindigen met: "doe het zo en dan komt het goed". Kijk goed naar wat voor de genoemde oplossingen de voor en nadelen zijn, en welke daarop voor jou van toepassing zijn. Afhankelijk daarvan kan je dan zelf je keuze maken!


    (c) 2017 Freddy Hurkmans, laatste wijziging: 2017-01-10 10:30:13
Freddy Hurkmans beginpagina leren over fotografie: fotografie artikels door Freddy Hurkmans handboek fotografie door Freddy Hurkmans