Welke (externe) flitser moet ik kopen?

Inleiding

Regelmatig krijg ik de vraag welke flitser iemand moet kopen. Uiteraard is dit nogal afhankelijk van wat je er mee wilt gaan doen.

Als je je flitser wilt gebruiken om meer licht te krijgen, dan geldt simpelweg: elke flitser met een hoger richtgetal dan je ingebouwde flitser is goed. De rest van deze pagina is voor mensen die de flitser willen gebruiken om mooi licht te krijgen.

Bij het kiezen van een flitser zijn er een aantal eigenschappen waar je bij aanschaf op zou kunnen letten (de voor mij belangrijkste staat bovenaan):

  • Flexibiliteit van de flitskop (draaien + kantelen)
  • Zoombereik flitskop
  • Richtgetal
  • Hersteltijd van de flitser
  • Draadloos flitsen
  • Meegeleverde accessoires

Flexibiliteit van de flitskop

De flitskop van een externe flitser kan bijna altijd kantelen (naar boven en soms ook naar beneden). Op de wat duurdere modellen kan de flitskop ook roteren. De flitsers met alleen kantel optie worden geadverteerd als ideaal voor beginnende fotografen, waarbij de kantel optie geweldig zou zijn voor flitsen via het plafond. Wat mij betreft zijn deze flitsers te beperkt. Als je je camera in 'landschap' stand houdt, kun je het licht alleen recht boven je (of wat verder naar voren) projecteren, hetgeen bij portretfotografie lelijke schaduwen in de oogkassen geeft. In de 'portret' stand kun je alleen via een muur (of ander object) links of rechts van je flitsen.

Wat mij betreft is zowel roteren als kantelen een absolute eis voor een externe flitser: hiermee heb je de vrijheid die je nodig hebt om via allerlei objecten te flitsen. De meeste flitsers met roterende kop kunnen overigens 90 graden naar rechts en 180 graden naar links roteren. De nieuwere flitsers kunnen soms ook 180 graden naar rechts roteren, als dit voor jouw merk kan en het past in je budget dan is dat zeer zeker de moeite waard.

Zoombereik flitskop

De meeste flitsers kunnen met je lens 'meezoomen'. Dit betekend dat de lichtbundel die je flitser maakt breder wordt als je een groothoeklens gebruikt en smaller wordt als je een telelens gebruikt (zodat je dus minder licht verspeeld). Typisch is het bereik 24-105mm (is uitgedrukt als brandpuntafstand van je lens). Op de 24mm stand geeft je flitser dus een brede lichtbundel en op de 105mm stand geeft de flitser een smallere lichtbundel.

Voor portretfotografen is dit een erg handige optie: een groter bereik biedt veel meer mogelijkheden.

Richtgetal

Richtgetal is simpel gezegd de sterkte van de flitser, dit getal varieert bij externe flitsers typisch tussen de 40 en 55. Als je het richtgetal deelt door je diafragmagetal krijg je de flitsafstand in meters (bij de opgegeven ISO waarde, meestal ISO 100). Ofwel, bij f/4 kun je (in theorie) met de zwakkere flitser 10m en bij de sterkere 14m ver flitsen.

Waarom 'in theorie'? Het richtgetal is bepaald in een ruimte met een bepaalde hoeveelheid lichtreflectie. Sta je in een ruimte met veel meer reflectie (witte muren, muren dichterbij, etc), dan kun je veel verder flitsen. Sta je echter buiten en heb je helemaal niets om je heen waar licht tegen kan reflecteren, dan kun je veel minder ver flitsen.

Aangezien het richtgetal van 40 of 55 normaal bij ISO 100 is opgegeven, en moderne camera's sowieso probleemloos naar ISO 400 of 800 kunnen (bij verdubbelen van ISO waarde wordt je richtgetal een factor 1.4 groter) maakt dat richtgetal niet zoveel uit. Daarnaast kun je soms met een groter diafragma (kleiner getal) werken, zodat je wederom verder kunt flitsen.

Wat mij betreft is het richtgetal niet de belangrijkste eigenschap van een externe flitser.

Hersteltijd van de flitser

Als je de flitser volledig laat flitsen, dan duurt het even voordat hij zichzelf weer opgeladen heeft. Bij de meeste externe flitsers duurt dit rond de 2-4 seconden. Deze tijd kan een belemmering zijn voor als je snel achter elkaar wilt kunnen flitsen, maar meestal valt het mee, aangezien je meestal niet op volle kracht zult flitsen.

Mocht het wel voorkomen dat je op volle kracht flitst, en je wilt sneller kunnen flitsen dan de hersteltijd van je flitser, dan kun je je ISO waarde hoger zetten of een groter diafragma gebruiken (dan heb je immers minder licht nodig). Een andere optie is om een externe accu aan de flitser te koppelen, zodat de flitser sneller herstelt. Pas daarmee echter op: als je vaak en snel achter elkaar gaat flitsen dan kan de flitser nogal heet worden...

Draadloos flitsen

Als je meerdere flitsers hebt dan kun je met sommige flitsers draadloos flitsen. Hierbij heb je dan een 'master' en een of meerdere 'slaves'. De master stuurt via kleine flitspulsjes de 'slaves' aan, waarbij je op de master instelt hoe sterk de 'slaves' moeten flitsen. Bij sommige camera's kan de interne flitser als master dienen (Op dit moment, voor zover ik weet: Nikon D70/D80/D90/D200/D300/D700 en Canon EOS 7d). Als dit met jouw camera niet kan dan betekend dit meestal dat je 1 externe flitser nodig hebt die master moet kunnen zijn en minimaal 1 externe flitser die 'slave' moet kunnen zijn.

Aangezien je in veel gevallen met een flitser vanaf de camera (flitsend via muren/plafonds/reflectieschermen/etc) genoeg flexibiliteit hebt, is draadloos flitsen voor veel mensen niet perse nodig. Mocht je het wel nodig hebben, hou er dan rekening mee bij het selecteren van een model.

Meegeleverde accessoires

Bij de duurdere flitsers zitten vaak wat accessoires meegeleverd: een diffuserkap, een schoentje om de flitser op statief te kunnen zetten, kleuren filters, etc. Aangezien je de meeste accessoires ook los kunt bestellen is dat meestal geen belemmering. Hoe dan ook: als je je flitser wilt gebruiken om mooi licht te genereren, heb je weinig tot niets aan een diffusorkap. Een schoentje om je flitser op statief te kunnen zetten is alleen nuttig als je je flitser los van je camera wilt gebruiken (zie het stukje over draadloos flitsen). Kleurenfilters kunnen erg handig zijn, maar deze kun je gemakkelijk los kopen.

Hoe/Waarom?

Mocht je je afvragen hoe die externe flitser nou precies werkt, lees dan het artikel over de TTL flitser door.


(c) 2017 Freddy Hurkmans, laatste wijziging: 2017-01-10 10:30:13
Freddy Hurkmans beginpagina leren over fotografie: fotografie artikels door Freddy Hurkmans handboek fotografie door Freddy Hurkmans